|
Als fervent
zeiler heb ik aan het roer gestaan van menige boot op een stormachtige zee,
maar ik heb me nooit zozeer aan boord van een zinkend schip gevoeld als op dit
moment in de Katholieke Kerk.
Versta me goed.
Ik houd van die Kerk! Ik ben er teruggekomen nadat ik veertig jaar heb
rondgezworven. Maar het betekent dat ik wist wat ik deed, toen ik terugkwam. Ik
ben teruggekomen na diep te hebben nagedacht en niet in een opwelling.
Uit boosheid had
ik vóór het Tweede Vaticaans Concilie de Kerk verlaten, een Kerk
waarin sadistische pastoors het onschuldige meisje dat ik toen was vroegen
hoeveel keer ik per week had gemasturbeerd ofwel of ik een jongen op de mond
had gekust. Tegenwoordig bevind ik me in een hartelijke structuur, veel meer
open dan voorheen, zonder rancunes, waar zelfs zonden niet meer zo
gedramatiseerd worden dat je de eeuwige verdoemenis te wachten staat! De Mis
wordt in het Frans gevierd, de priesters glimlachen naar je en gaan gekleed als
ieder ander- nou ja, bijna - en nonnen gedragen zich als de rest van de moderne
wereld. Terug naar het echte leven!
Ik voelde me als
een verloren kind dat naar huis terugkeert, en diep ontroerd dwaalde ik door
alle kamers, dankte ‘mijn goede God en Vader’, die mij in zijn
eindeloze barmhartigheid opnieuw aan zijn Tafel verwelkomde.
Er stond mij
helaas een teleurstelling te wachten!
Uiteraard was het
de God van Liefde niet die mij teleurstelde, maar de opvolgers van het
sanhedrin, de kooplieden in de tempel en de farizeeën.
Want, geloof me,
ze zijn nog steeds onder ons!
Zoals ik al zei,
ik voelde me als het verloren kind dat in het gezin terugkeert, maar we moeten
niet vergeten dat in de ogen van het mannelijk instituut dat verloren kind...
een zoon was en dus waard om het gemeste kalf voor te laten slachten en alle
privileges terug te geven van een rijke snotaap, erfgenaam van patriarchale
macht.
Ik geloof niet
dat een meisje in hun ogen dezelfde behandeling had verdiend. Ze zou om haar
zonden gestenigd moeten worden, en haar kleine lichaam achtergelaten als
slachtoffer voor gieren en jakhalzen. Ze zou ‘prostituée’ zijn
genoemd of ‘zondares’. De heersende machten zouden andere meisjes de
vreze Gods hebben aangejaagd door haar als voorbeeld te tonen, om hen rustig te
houden en onderdanig, zodat ze de mannen zou dienen volgens de gevestigde orde.
Later, in de geschiedenis van de Kerk hebben deze voorvechters van de
gevestigde orde onder elkaar discussies gevoerd of meisjes dieren waren of
mensen, kinderen van God of niet. Ze hebben de meisjes verboden priesterlijke
benodigdheden en zeker hosties, aan te raken. En wat volwassen vrouwen betreft,
die mochten geen onderricht meer geven in de kerk, en niet preken.... Ze
leerden hen nederigheid te tonen en onderdanigheid, ‘de sieraden van hun
sekse’. Sommigen van hen hebben ze op de brandstapel gebracht, degenen die
zich durfden verzetten, en ze noemden die heksen. Sommigen hebben ze opgesloten
in een krankzinnigengesticht of diep in een klooster, waar ze werden
verpletterd onder de versterving van het vlees, om aan God te behagen en spijt
te krijgen over het feit dat ze vrouw waren.
Deze
verschrikkelijke paternalistische houding ten opzichte van vrouwen is nog niet
helemaal veranderd.
Vooruitgang?
Ja, er is wel
iets veranderd in de woordbetekenissen, verzachtingen, zwakkere weergave,
verklaringen van goede bedoeling, ‘Mulieris Dignitatem’, maar een
vrouw mag nog steeds niets te maken hebben met het heilige. Ze mag de consument
zijn, maar heeft alleen maar toegang via tussenpersonen. De mannen gaan over
het heilige, scheppen hun eigen hiërarchie, stellen de regels vast,
organiseren de plechtigheden, kennen onderscheidingen toe en kiezen elkaar; zij
bereiden documenten voor en geven ze uit, komen bij elkaar in kerkelijke of
oecumenische synoden, rekenen op de angst die zij voortdurend wekken in de het
hart van de vrouw, om haar te maken tot bewaakster van wat zij verkondigen als
‘traditie’.
Hebben we soms
geen goede redenen om ons het volgende af te vragen, nadat we Kardinaal
Ratzinger gelezen hebben of andere theologen zoals hij: heeft God nu die
tradities geschapen of zijn het de mensen, mannen, die menselijke
tradities hebben vergoddelijkt, en God uit het oog hebben verloren,
voortstrompelend in hun gouden kazuifels en hun philacterieën?
In de Westerse
wereld zien we vandaag de dag kerken vol oude vrouwen, babouchkas die
schichtige gebeden mompelen, we zien rechtse groeperingen die de Paus nog bij
zijn leven heilig verklaren. We zien Opus Dei, het schimmige, zwijgende,
geheime leger, dat de Spaanse priesters aanzet de biechtpraktijk te bevorderen,
geestelijke erfgenamen als zij zijn van de rechters bij de gerechtshoven van de
Grote Inquisitie.
Overdrijf ik?
Teken ik een caricatuur? Mogelijk. Maar ik peins er niet over mij knollen voor
citroenen te laten verkopen, en daarom heb ik al deze groepen persoonlijk
bezocht, de een na de ander. Ik heb ze zien optreden in de naam van God, ik heb
naar hun preken geluisterd, ik heb getracht discussies aan te gaan met die
priesters, ondanks het feit dat ze niet konden spreken vanwege hun verplichte
eed van gehoorzaamheid. Dan probeerde ik een beroep te doen op hun kritische
geest, maar meestentijds heb ik zielige, conventionele antwoorden gekregen over
de rol en de aard van de vrouw, lessen over de plicht van de vrouw om nederig
te zijn, over de Maagd Maria als rolmodel, allemaal net een onwelluidende
theologische jukebox.
Gelukkig ben ik
ook basisgemeenschappen tegengekomen, het team van Housetop, dat de website
www.womenpriests.org runt en enkele kerkleiders met karakter en
overtuiging. Hun soliede en waarachtige geloof heeft me gesteund en hoop
gegeven dat verandering nog mogelijk is binnen het instituut zelf,
voorlopig in noodgemeenschappen die optrekken parallel met het instituut, en de
Kerk van de catacomben weer neerzetten.
Niet alle hoop is
verloren! Maar we moeten ferm zijn, assertief, durven spreken, durven zeggen
wat we eerlijk menen. Er is nog een lange weg te gaan binnen een instituut,
waarin van oudsher de leiders er altijd op gebrand zijn geweest de kritische
geest af te stompen en over het algemeen alleen meningen hebben erkend die
keurig het Nihil Obstat zegel dragen van een hiërarchische
bureaucratie.
Ik ben van mening
dat het hoog tijd is wakker te worden en de toestand van ons thuis, onze Kerk,
te evalueren, de ramen open te zetten en frisse wind binnen te laten en de
plumeaux ter hand te nemen om de boekenplanken te stoffen, met hun oude boeken
die dik onder het stof zitten.
Het is tijd om te
laten zien dat vrouwen heel goed een huishouden kunnen beheren. Dat is per slot
van rekening toch de rol die ons vanouds is toebedeeld? Het gewijde ambt wil
niets anders zijn dan de Kerk dienen, gelijk optrekken met de gelovigen,
reageren op hun aspiraties en recht doen aan al hun charismata.
Het is een feit
dat heel wat vrouwen de Roepstem van de Heer hebben gehoord en aan het altaar
willen dienen. Ze beschikken over alle geestesgaven die nodig zijn voor de
vervulling van dat ambt en er is niets in de theologie dat hen weerhoudt van
het waarmaken van deze roeping. Dergelijke vrouwen dient men te helpen om die
roeping te verwezenlijken, ze mogen overtuigd zijn van hun eigen waarde, ze
moeten zich niet in kronkels hoeven te draaien om een toestemming te vragen die
vandaag de dag nog steeds niet afkomt.
Het is tijd dat
de vrouwen hun mouwen opstropen, mee gaan doen in het werk om andere vrouwen te
overtuigen van de echte waardigheid van elk mens, van elke dochter van God, van
elke gedoopte! Vrouwen moeten ervan overtuigd worden dat de Kerk veel kan
winnen als ze gewijde mannen en vrouwen heeft, echte mannen en vrouwen,
celibatair en gehuwd, uit eigen keuze, en niet verplicht tot een castrerend
celibaat dat hen weghoudt van de mensen die ze moeten begeleiden en gidsen.
Doet u mee?
 Onze
taak is weliswaar gigantisch en er staat enorm veel op het spel, maar dit hoeft
ons niet te beangstigen: wij vrouwen hebben ergere dingen meegemaakt. In de
loop van de eeuwen hebben we meer moeilijkheden gehad die we de een na de ander
te boven zijn gekomen. We zijn op tocht en we gaan voorwaarts. Beetje bij
beetje begint de wereld de keerzijde te beseffen van het patriarchale systeem
en de rampen die het heeft veroorzaakt: tyrannie, oorlog, allerlei
overheersing, in het bijzonder op seksueel gebied, gewelddadig kapitalisme,
menselijke slavernij, de verwoesting van de planeet in de naam van mammon.
Om al deze redenen
steun ik het Catherina van Siena netwerk, zijn doel en zijn projecten, en ik
doe een beroep op u om het eveneens te ondersteunen - op wat voor manier dan
ook!
En vergeet
alstublieft ook de toekomst niet, verschaf ons werk zekerheid door ons in uw
erfenis te doen delen.
Het is hoog tijd
dat wij vrouwen onze rol als healers weer opnemen: de Kerk helen en de
mensheid helen, de mensen dat deel van henzelf teruggeven dat al te lang is
weggedrukt en Gods plan verwezenlijken in zijn totaliteit:“Man en
vrouw schiep Hij hen!”
Françoise Bourguignon
– januari 2005 |
