Homoseksualiteit

Vanwege het nauwe verband tussen de kwestie homoseksualiteit en de wijding van vrouwen, zullen we deze pagina in het vervolg steeds bijwerken. Houd het in de gaten!

Schriftuurlijke veroordeling van de homeseksualiteit?

Oppervlakkig gezien lijkt het alsof homoseksualiteit zowel in het Oude als in het Nieuwe Testament wordt afgekeurd. Deze teksten worden dan aangehaald:

• Het Hebreeuwse verhaal over Sodoma en Gomorrah dat veel invloed gehad heeft op de christelijke moraal (Genesis 19,1-29). Het verhaal vertelt hoe God deze stad verwoest heeft als straf voor homoseksuele praktijken. Zie ook Rechters 19,1-30; Leviticus 18,22; 20,13-23).
• Romeinen 1,26-27 and 1 Korinthiërs 6,9-11 waarin Paulus de ‘homoseksuele excessen in het Grieks-Romeinse Rijk veroordeelde.

Zorgvuldige bestudering van de geïnspireerde teksten toont aan dat de schrijvers van de Schrift NIET verwijzen naar ‘homoseksualitiet’ zoals we die vandaag de dag verstaan.

In de traditie werd homoseksualiteit een ‘tegennatuurlijke zonde’ genoemd en werd zij vaak op één lijn gesteld met ‘beestachtigheid’, dwz: geslachtsgemeenschap hebben met een dier. Voor de Staat was het een misdaad waar gewoonlijk de doodstraf op stond. Opmerking: ons vernieuwd en ter zake kundig begrip leidt tot een andere evaluatie van de zogenaamde ‘traditie’.

Hoe denkt de Kerk er tegenwoordig over?

Het traditionele standpunt

Hoewel de Vatikaanse Congregatie voor de Geloofsleer haar totale veroordeling van homoseksualiteit in het verleden nu heeft verzacht, wijst zij nog steeds alle homoseksuele handelingen af als ‘intrinsiek ongeordend’ omdat ze niet kunnen leiden tot voortplanting.

De Verklaring over bepaalde kwesties betreffende de Seksuele Ethiek (1974) van de Congregatie voor de Geloofsleer betekende een verbetering ten opzichte van eerdere verklaringen omdat zij erkende:

• ‘dat er homoseksuelen zijn die zo zijn vanwege een of ander aangeboren instinct of een pathologische constitutie die beoordeeld wordt als ongeneeslijk’.
• ‘dat deze homoseksuelen op pastoraal gebied beslist met begrip moeten worden bejegend en gesteund in de hoop dat zij hun persoonlijke moeilijkheden en hun onaangepastheid aan de maatschappij te boven komen. Hun mate van schuld moet met prudentie worden beoordeeld.’

Het Document veroordeelt echter nog steeds alle homoseksuele handelingen als ‘intrinsiek ongeordend’ en ‘door de Schrift veroordeeld als ernstige verdorvenheid’ (Paragraaf nr 8).

Het standpunt van hedendaagse theologen

Vandaag de dag beschouwen Katholieke theologen homoseksualiteit als een feitelijke, geldige variatie van menselijke seksualiteit. De moraliteit ervan dienen we net eender te beoordelen als heteroseksuele moraliteit.

Waarom deze veranderde opinie?

1. De feiten. Sociaal onderzoek heeft vastgesteld dat 5-10% van de bevolking in de meeste landen een aangeboren homoseksuele aard heeft. In het algemeen worden tegenwoordig drie ‘oorzaken’ van de homoseksualiteit aanvaard:

• bij sommige mensen is het een genetische eigenschap;
• het kan mogelijk het gevolg zijn van een hormonale omslag vóór de geboorte, aangezien hormonen bijdragen aan de differentiatie tussen mannelijke en vrouwelijke eigenschappen in de foetus;
• het kan ook versterkt zijn door de situatie waarin een kind opgroeit (bijvoorbeeld incest of kindermishandeling) en de ervaringen die hij/zij met beide seksen heeft.

Maar als God, de Schepper, sommige mensen homoseksueel heeft gemaakt van nature, kunnen wij hen niet zomaar veroordelen, wat onze kijk op legitieme seksuele handelingen voor homoseksuelen ook moge zijn.

2. . De studie gaat door. Homoseksualiteit heeft altijd al bestaan, maar eerst nu realiseren we ons beter waar die vandaan komt en wat die met zich meebrengt. Hieronder citeren we wat enkele moderne theologen erover zeggen:

• “ God, die al het geschapene heeft gemaakt, bemint en koestert alle schepselen zonder uitzondering. En de moderne psychologie toont aan dat de homoseksuele oriëntatie al vaststaat op vijf- of zesjarige leeftijd. De meeste psychologen zijn het er over eens dat het geen kwestie is van keuze, of de oriëntatie nu is aangeboren zoals sommigen denken, of al heel vroeg verkregen. Hoe zou een God die allen bemint dan zijn/haar natuur geweld aan kunnen doen en homoseksuelen beschouwen als ‘zondaars’?”
  “De bijbelgeleerden van nu geven aan dat de schrijvers van de heilige Schrift geen weet hadden van homoseksuele oriëntatie. Deze auteurs hadden ook beslist geen weet van het onderzoek van Kinsey dat het bestaan van een continuum vaststelde, waarbij we allemaal ergens zitten tussen de extremen van totaal heteroseksueel via biseksualiteit tot uitsluitend homoseksueel.Mogelijk nemen veel van de vaak aangehaalde ‘veroordelende passages’ aan dat heteroseksuelen in hun handelen hun ‘natuur’ geweld aandoen.” Sister Mary Ann Ford, Pastoraal Theoloog
• “Op het eerste gezicht hebben de Schriften niets positiefs te zeggen over homogenitaal gedrag. De meeste christenen van vandaag interpreteren de Bijbel niet niet naar de uiterlijke letter, zij proberen de Schrift te verstaan in haar historische en culturele context en te zien wat voor betekenis de Schrift nu voor ons heeft. Die Schrift is ongeveer 2000 of meer jaren geleden geschreven, toen niemand weet had van aangeboren homoseksualiteit. De schrijvers van de Schrift geloofden dat alle mensen van nature heteroseksueel waren zodat ze homoseksuele handelingen beschouwden als onnatuurlijk.”
  “Sinds we weten dat homoseksualiteit even natuurlijk en Godgegeven is als heteroseksualiteit beseffen we dat het Bijbelse verbod van homoseksualiteit werd bepaald door de houding en het geloof omtrent deze seksuele uitdrukkingsvorm van de mensen die niet konden profiteren van eeuwen van wetenschappelijke kennis en begrip.”
  “Het is niet eerlijk de bijbelse auteurs een twintigste eeuwse mentaliteit op te leggen wat betreft gender-gelijkheid, rassengelijkheid en gelijkheid van seksuele oriëntatie. We moeten onderscheid weten te maken tussen de eeuwige waarheden die de Bijbel wil doorgeven en de cultuurvormen en houdingen die erin worden uitgedrukt.”
• “God heeft net zo goed de mensen geschapen met romantische en fysieke aantrekking tot dezelfde sekse als degenen die worden aangetrokken door de tegenovergestelde. Vele, zo niet alle mensen, daar komen we tegenwoordig achter, hebben beide soorten aantrekking in verschillende mate. Al deze gevoelens zijn natuurlijk en God beschouwt ze als goed en gezegend. Dit gevoel en deze aantrekkingskracht is niet zondig. De meeste Katholieke moraaltheologen zijn tegenwoordig van mening dat homogenitaal even goed als heterogenitaal gedrag goed en heilig is in het oog van God, wanneer het een uitdrukking is van een speciale en unieke liefde van de ene persoon voor de ander. Zowel homoseksuele als heteroseksuele genitale uitdrukking kan zondig zijn, indien ze de ander manipuleren, of oneerlijke, liefdeloze handelingen zijn.”
  Zuster Jeannine Gramick, PhD, College of Notre Dame Maryland.
• “Het Katholicisme gebruikt vier hoofdbronnen voor principes en voor leiding in ethische kwesties zoals homoseksualiteit: schrift, traditie (theologen, kerkelijke documenten, officiële leer, enz.) de rede en de menselijke ervaringen. Ze worden allemaal gebruikt in combinatie met elkaar. De Schrift is de fundamentele en allereerste gezaghebbende Katholieke bron - echter niet de enige. Wat de Bjibel zegt wordt serieus genomen maar niet letterlijk. Om gezaghebbende interpretaties te verschaffen moet iedere schriftuurtekst afzonderlijk worden verstaan in de wijdere context van de oorspronkelijke taal en cultuur, de verschillende betekenisniveaux, en de toepassingen van de tekst op hedendaagse realiteiten in het licht van de rol van de gemeenschap en haar officiële leiders. Zowel de joodse als de christelijke schriften spreken negatief over een bepaalde vorm van seksueel gedrag ten opzichte van hetzelfde ( vooral mannelijk) geslacht, (niet over liefde voor hetzelfde geslacht), vooral in verband met afgodenverering, lust, geweld, ontaarding, prostitutie enz. Of de Schrift alle en elke seksuele uitdrukkingswijze voor hetzelfde geslacht in zich veroordeelt, voor altijd en overal en voor eenieder is onderwerp van serieuze theologische discussie en debat.”
• Ik geloof niet dat God homoseksualiteit beschouwt als ‘zonde’, als homoseksualiteit de psychoseksuele identiteit betekent van lesbiënnes of homo’s, waarvan we door hedendaagse wetenschappelijke studies weten dat die ligt binnen de grenzen van gezonde, menselijke psychologische ontwikkeling, en die even natuurlijk schijnt te zijn voor sommige mensen als heteroseksualiteit voor andere. Als homoseksualiteit de emotionele, intieme band is in relaties van liefde en vriendschap binnen hetzelfde geslacht, geloof ik dat God aanwezig is, want God is liefde, en waar authentieke liefde is, daar is God.”
• “Waar God is, kan geen zonde zijn. Als homoseksualitiet inhoudt erotische, fysieke uitdrukkingen van eenheid en genot binnen hetzelfde geslacht, bestaat de mogelijkheid van persoonlijke zonde - net als bij heteroseksualiteit - afhankelijk van het samenspel van drie factoren;, te weten: (1) het fysieke gedrag zelf en de betekenis daarvan voor de persoon, (2) de persoonlijke motieven en de bedoelingen van de handelende persoon, en (3) de individuele en sociale gevolgen of resultaten van het gedrag. Voor veel mensen is seksueel gedrag zondig wanneer het de ander uitbuit, dwingt, manipuleert, oneerlijk of egoïstisch behandelt of kapot maakt; voor iedereen betekent ‘zonde’ een vrijwillige handeling die ingaat tegen de eigen diepe morele of ethische overtuiging, of die nu komt van de georganiseerde religie of van een persoonlijk ontwikkeld waardesysteem.”
• “ Uitdrukkingen van verantwoorde trouwe liefde in een relatie die is overeengekomen tussen twee echt homoseksueel georiënteerde mensen die niet begiftigd zijn met celibaat, is niet iets wat de Schrift voor ogen stond. Of deze vorm van homseksualiteit bijbelse of anthropologische principes van seksualiteit en persoonlijkheid geweld aandoet is een belangrijke kwestie waar kerken en en religieuze groeperingen tegenwoordig mee worden geconfronteerd - vooral gezien in het licht van huidige wetenschappelijke en menselijke ervaringen omtrent homoseksuele oriëntatie.”
  Pater C Robert Nugent , redacteur van ‘The Vatican and Homosexuality’, heeft een doctorstitel behaald aan het St Charles College, St Charles Theologate, a degree in library science from Villanova University and a Masters of Sacred Theology from Yale University Divinity School.

Tot slot: De bijbelteksten werden verkeerd verstaan omdat men dacht dat ze eeuwige normen inhielden en verder gingen dan de bedoelde draagwijdte van de schrijvers. Ondanks het feit dat de officiële Kerk het traditionele standpunt huldigt, is de veroordeling van alle homoseksualiteit uit het verleden nu opgegeven door de meeste theologen en pastorale voorgangers. Er is een nieuwe pastorale praktijk gekomen, waarbij homoseksuelen geholpen worden hun eigen seksualiteit te aanvaarden en daarmee een levensstijl die recht doet, zowel aan hun christelijk geloof als aan hun homoseksuele oriëntatie.

John Wijngaards

vertaling Theresia Saers

In dit boek gaat Hans Wijngaards in op belangrijke historische bronnen, vanaf het begin van het christendom tot het jaar 900. Hij bewijst op overtuigende wijze dat vrouwen de rol van diaken op zich namen en hiertoe ook gewijd werden. Met zijn historische studie levert Wijngaards een belangrijke bijdrage aan het actuele debat over de wijding van vrouwen tot diaken. Klik hier!