door Colette Joyce

Heel vaak beseft een vrouw voor het eerst dat ze geroepen word tot de priesterwijding wanneer iemand tegen haar zegt dat ze een goede priester zou zijn. Priesters worden geroepen door de gemeenschap waarvan zij deel uitmaken en dat hoort ook zo. De gemeenschap zelf zou diegenen moeten herkennen en bevestigen die het talent en de genade hebben ontvangen om het dienstwerk voor haar te verrichten. De Katholieke Kerk heeft middelen om de echtheid van een roeping te testen en te onderscheiden. Gewoonlijk is het zo dat wanneer een vrouw door een of meer personen in haar plaatselijke gemeenschap is bevestigd zij vervolgens de niet gemakkelijke taak heeft om de grotere Kerk te benaderen, vaak in de persoon van gezagsdragers, priesters of bisschoppen. Aan iemand bekennen dat je gewijd wilt worden kan leiden tot vervaarlijke vragen. Toen men die mij voor het eerst stelde, kroop ik gemakkelijk in mijn schulp en werd tot zwijgen gebracht, maar geleidelijk aan begon ik in de vragen een vertrouwd patroon te ontdekken en te beseffen dat er antwoorden zijn. De kwestie van vrouwen die geroepen worden tot het priesterschap in de Katholieke Kerk kan uitgroeien tot een dialoog en hoeft niet te verworden tot het laten gelden van gezag enerzijds of de ervaring van onderdrukt te worden anderzijds.

De moeilijkheid met veel van die vragen is, dat zij de vooroordelen blootleggen van de ondervrager en niet bedoeld zijn om te worden beantwoord maar om de gesprekspartner aan te geven dat zij zich duidelijk vergist.

Al deze vragen zijn mij en andere vrouwen die ik ken ook gesteld. De antwoorden zijn vooral bedoeld voor vrouwen die zelf bezig zijn met een priesterroeping, maar ze kunnen iedereen, man of vrouw, helpen die zich in een positie bevindt dat ze die vrouwen moeten helpen.

Vraag 1. Waarom word je geen zuster?

Eeuwenlang is de geaccepteerde roeping voor een vrouw die in Christus’ Kerk wilde dienen, religieuze worden, ofwel als slotzuster ofwel in een actieve congregatie. Er zijn in de hele wereld meer dan 800.000 Katholieke vrouwelijke religieuzen, en ondanks een ernstige afname van het aantal vrouwen in de westerse wereld die deze roeping verkiezen blijft het de meest voorkomende rol voor vrouwen in de Katholieke Kerk.

Men moet echter altijd het religieuze leven onderscheiden van het priesterschap. Het is onjuist priesters en zusters te behandelen als directe mannelijk-vrouwelijk equivalenten. Het religieuze leven is een roeping in zijn eigen recht en heeft zowel een mannelijke als een vrouwelijke vorm. De mannelijke equivalent van een vrouwelijke religieuze is ofwel een contemplatieve monnik ofwel een broeder in een actieve congregatie.Het verschil bij mannen is dat zij behalve monnik of broeder ook nog priester kunnen zijn.

Wanneer vrouwen uiteindelijk priester gewijd kunnen worden, zullen sommigen waarschijnlijk uit de religieuze orden komen net als bij de mannen reeds gebeurt. Andere vrouwen zullen kiezen voor het religieuze leven zonder priesterwijding, zoals het geval is voor de vele mannen die ervoor kiezen religieuzen te zijn. Er is geen enkele reden om het te doen voorkomen of het in deze kwestie of/of moet zijn.

Vraag 2. Er zijn zoveel andere zaken in de Kerk die de vrouw kan doen. Waarom wil je zo nodig priester worden?

Er zijn natuurlijk genoeg andere ambten in de kerk waarin de vrouw kan functioneren, en veel van de vrouwen die priester willen worden doen dat ook! Kathechist, lerares, aalmoezenier, jeugdwerker, missionaris, maatschappelijk werkster, bestuurslid van diocesane raden – je vindt vrouwen die al die functies bekwaam en goed vervullen. Het priesterschap brengt een andere verantwoordelijkheid in de Kerk met zich mee, voornamelijk in de sacramentenbediening. Het is een rol waarvan wij geloven dat mensen ertoe geroepen worden door God en gesanctioneerd door hun gemeenschap. Als jou dit overkomt is het moeilijk om dat niet duidelijk uit te spreken.

Vraag 3. Wat is er mis aan een actieve rol als leek?

Helemaal niets. Wat is er mis aan een actieve rol als priester?

Vraag 4. Is het niet belangrijker een heilige te worden dan een priester?

Inderdaad, maar aangezien ongeveer 65% van de gecanoniseerde heiligen gewijde mannen zijn, zouden vrouwen een betere kans hebben om hun heiligheid erkend te krijgen, indien de Katholieke Kerk vrouwen zou wijden! Maar zonder gekheid, heilig worden is de allereerste verplichting van iedere christen en zelfs als het priesterschap daarbij in de weg zou staan, dan zou men het moeten opgeven. Bovenstaande statistiek toont echter aan dat heiligheid en priesterschap niet onverenigbaar zijn.

Vraag 5. Bij priesterschap zou het moeten gaan om dienstbaarheid. Waarom streven vrouwen naar macht?

Als het priesterschap gaat om dienstbaarheid is er alle reden voor de vrouw om het na te streven. De vraag over macht staat gewoonlijk haaks op de ervaring die de vraagsteller heeft van priesters die een zekere macht bezitten

Vraag 6. Katholieke vrouwen willen niet priester worden. Je bent niet echt Katholiek…

Er zijn vele vrouwen die geboren en getogen zijn in de Katholieke Kerk en velen die ertoe geroepen zijn door Gods genade, die aarzelend en vaak met een zekere tegenzin hun roeping erkennen voor wat die werkelijk is. Elders op deze website zijn getuigenissen van die verhalen te vinden. Hier blijkt duidelijk uit dat men een beroep kan doen op het Katholieke erfgoed om een priesterschap voor ogen te hebben dat geschikt is voor de Katholieke Kerk.

Vraag 7. Zou het niet beter voor je zijn als je lid werd van een andere Kerk waar je jouw dienstbaarheid kunt uitoefenen?

Helaas zijn veel vrouwen tot deze conclusie gekomen en hebben de vaak moeilijke en pijnlijke beslissing genomen om een andere weg te gaan en dienstbetoon te verlenen in een Kerk die hun gaven wel verwelkomt. In de Kerk blijven en hopen op betere tijden, terwijl je mogelijkheden ernstig begrensd zijn, betekent soms het kiezen van niets meer dan het kruis van vernedering en afwijzing. Te houden van de Katholieke Kerk en het verlangen hebben binnen haar rangen te dienen, en toch afgewezen worden, kan het besluit om te blijven maken tot een echt offer. Het kan eveneens een offer betekenen een traditie te verlaten die je lief is en die je waardevol vindt. Zoals een vrouw tegen me zei: hier ligt echter ook een kans voor de oecumene . “Als vrouwen maar vaak genoeg heen en weer gaan over de grenzen, dan zullen we die op een dag weggepoetst hebben.” Katholieken leren van de ervaring van vrouwen in het ambt in andere christelijke denominaties en steunen hen in hun strijd om erkenning, en ze hervormen structuren die meer beantwoorden aan alleen mannelijke gezagsmodellen. En andersom zijn veel vrouwen (en mannen) uit andere christendenominaties zeer geïnteresseerd in ontwikkelingen ten gunste van de wijding van vrouwen in de Katholieke Kerk en steunen actief degenen die binnen onze traditie blijven en protesteren.

Vraag 8. Maakt je wens om Katholiek priester te worden je niet te boos en gefrustreerd?

Het frustreert een vrouw onvermijdelijk , wanneer zij moet leven met een roeping die ze niet kan waarmaken. Wanneer een vrouw beseft dat ze wordt onderdrukt, of wanneer zij ervaren heeft dat ze opzij geschoven wordt, of dat het haar zelfs verboden wordt een rol te spelen die ze eerder wel mocht vervullen, omdat ze vrijuit heeft gesproken over haar roeping, ja, dan zal ze wel een beetje boos worden. Maar zoals het gaat met elke moeilijke situatie in het leven, die boosheid, als die er al is, moet worden gekanaliseerd op een wijze die iets goeds uitwerkt. Binnen iedere roeping zijner altijd nog andere roepingen. Iedere vrouw die wil vasthouden aan haar droom moet een manier vinden om een deel van haar roeping te vervullen dat haar gelukkig maakt. Niemand zal een boze, gefrustreerde en ongelukkige priester willen!

Vraag 9. De Paus heeft een definitieve uitspraak gedaan en zal niet veranderen. Waarom accepteer je toch niet gewoon de leer van de Kerk?

Het kan een van de allermoeilijkste en pijnlijkste wegen zijn te beseffen dat men niet in het gareel loopt van een Kerk die men liefheeft en waarin men God heeft gevonden. Sommigen verlaten de Kerk en deze laatste is de verliezer. Sommige mensen blijven en accepteren in stilte, al zegt hun hart iets anders. En sommigen blijven en treden op als profeet. Ecclesia semper reformanda. Naar gelang de heilsgeschiedenis zich ontvouwt leren we steeds meer over het koninkrijk dat God door ons wil scheppen en dat kan inhouden dat we voorop lopen bij veranderingen in de Kerk.

Vraag 10. Zou u celibatair priester willen zijn?

Dit zijn twee vragen in één, en die moet je apart behandelen. Enerzijds is er de vraag over de discipline van de Kerk en welke groepen in aanmerking dienen te komen voor de wijding, en anderzijds een persoonlijke vraag over iemands levenskeuze. De beslissing over de vraag tot welke levensstaat de vrouw zich geroepen voelt, gaat elke vrouw persoonlijk aan. Het celibaat is een machtige roeping in haar eigen recht, met de klem die het legt op een eschatologische getuigenis, en men mag dit niet licht op zich nemen. De relatie tussen het geroepen zijn tot het celibaat en het priesterschap is in de Katholieke Kerk pas sinds de twaalfde eeuw gelijktijdig opgegaan. Men ziet wel in dat de keuze om vandaag de dag alleen celibatairen toe te laten tot het priesterschap.eerder een kwestie is van kerkelijke discipline dan van geloofsschat. Er zijn vrouwen, net zo goed als er mannen zijn, met een roeping tot het priesterschap en die getrouwd zijn, of alleenstaand, gescheiden, homo of hetero. Naar mijn mening hebben alle kwesties omtrent geslacht, seksualiteit en het priesterschap te maken met kwesties van geslacht en seksualiteit in de Kerkelijke leer in zijn algemeenheid, en er is een grondige herziening van al deze terreinen nodig in de Kerk van het komende millennium.

Vraag 11. Er zijn toch zeker wel veel belangrijker zaken in het leven dan priester worden?

Zeker. Maar dat was geen reden voor degenen die al in de kerk dienen in het ambt. Meer dan één jongeman waar ik mee heb gesproken en die in opleiding is voor het priesterschap heeft gezegd dat hij meent dat hij meer goed kan doen in de wereld als priester. Veel vrouwen vinden dat ook. Uiteindelijk is de roeping tot het priesterschap door God gegeven. Als iets van God komt, dan mag het niet worden weerstaan!

Vraag 12. Moet het priesterschap niet open staan voor ieder die priester wenst te worden?

Nee. Enige vorm van onderzoek zal altijd nodig zijn voor mensen die werken met de geestelijke aspiraties van een gemeenschap. De schade die zou kunnen worden veroorzaakt door iemand die ongeschikt is, een pedofiel bijvoorbeeld of iemand met waandenkbeelden, is groot. Degenen die zich aanbieden, hetzij man of vrouw, moeten blijk geven van enig talent voor de taken die aan priesters worden toebedeeld in hun gemeenschap, en moeten een zeker instinct hebben voor het goddelijke aspect van hun roeping. Ik heb altijd geleerd dat de belangrijkste hoedanigheid die in een priester vereist wordt is, een mens van gebed te zijn. Lees over tekenen van een echte roeping.

Colette Joyce

Vertaling Theresia Saers

In dit boek gaat Hans Wijngaards in op belangrijke historische bronnen, vanaf het begin van het christendom tot het jaar 900. Hij bewijst op overtuigende wijze dat vrouwen de rol van diaken op zich namen en hiertoe ook gewijd werden. Met zijn historische studie levert Wijngaards een belangrijke bijdrage aan het actuele debat over de wijding van vrouwen tot diaken. Klik hier!