Het niet-wijden van vrouwen in de r.-k. kerk
een koekoeksjong in het katholieke nest

door John Wijngaards

Theologische Uitgeverij Narratio, Gorinchem 2002; uitgegeven in de reeks ‘Bijdragen vanuit de Acht Mei Beweging’; ISBN 90 5263 179 4.

Bestellen bij Narratio, Postbus 1006, 4200 CA Gorinchem
tel. 0183 62 81 88
fax 0183 64 04 96
email bestellijn@narratio.nl

Het thema

Het nieuwe boek geeft een uitvoerige en grondige weerlegging van de opvatting dat het niet-wijden van vrouwen deel zou uitmaken van de echte Traditie van de Kerk. De uitsluiting van vrouwen berust in feite op de toenemende invloed van vrouwen-discriminerende ideeën van een patriarchale maatschappij en kultuur die als een koekoeksei zijn binnengeslopen en de bevrijdende visies van het Evangelie in de nieuwe praktijken van de jonge christengemeenschappen hebben verdrongen. Steunend op bijbelse en kerkhistorische bronnen bestrijdt John Wijngaards helder en resoluut de traditionele argumenten die door het kerkelijk leergezag gehanteerd worden om vrouwen, omwille van hun vrouw-zijn, uit te sluiten uit de dienst van kerkelijke ambten van diaken en priester.

Het boek geeft een wetenschappelijke onderbouwing van de gelovige overtuiging in de wereldkerk dat vrouwen tot priester gewijd kunnen worden. De auteur laat zien hoe hij zich betrokken voelt bij deze ontwikkeling, een groei die vrouwen recht zal doen en de christelijke gemeenschap zal verrijken met haar talenten.

Een koekoeksjong in het katholieke nest?

Koekoeken leggen niet alleen hun eieren heimelijk in het nest van andere vogels; de eieren die ze leggen zijn een sluwe nabootsing van de eieren van de broedende vogel. De broedende vogel heeft niet in de gaten dat er een vreemd ei aan het legsel is toegevoegd. Het koekoekskuiken heeft een boosaardige vorm van gedragspatroon ontwikkeld om de andere nestbewoners to verwijderen, zodat hij niet met de rest om voedsel hoeft to concurreren. Een paar uur na het uitbroeden al ontstaat in het blinde, naakte koekoeksjong de drang om elk voorwerp, zoals eieren of andere nestvogels, uit het nest to werken. Het doet dit door zich onder het ergernis gevende voorwerp to wringen om daarna, gebruik makend van een holte tussen de schouderbladen; het voorwerp over de rand van het nest to duwen. Nog geen 24 uur na het uitkomen heeft de jonge koekoek het nest en de aandacht van de pleegouders voor zich alleen.

Hoe vreemd het ook lijkt, de ingeslopen anti-vrouwtraditie heeft op dezelfde wijze in de christelijke kerk gewerkt. Eeuwenlang hadden vrouwen een aantal bedieningen vervuld, waaronder het sacramentele diaconaat. Dit is allemaal overboord gezet. De priesterroeping van vrouwen werd onderdrukt. Oude praktijken die tegen het ingewortelde vooroordeel in gingen, zoals een devotie voor Maria als priester, werden gesmoord. Een koekoekseitraditie is een dodelijke traditie. Maar dit is nog niet het einde.

Het koekoeksjong wordt gewoonlijk groter dan zijn pleegouders. De ouders voelen zich intussen verbonden met het jong en blijven het voeren ondanks de ongelijke grootte. Zij zijn er vast van overtuigd dat het hun eigen kuiken is. Zo kan men zien hoe een kleine tuinfluiter aan een jonge koekoek, die vele keren groter is, pas gevangen insecten aanbiedt! In de kerk gebeurt hetzelfde met koekoekseitradities. Degenen die het leerambt uitoefenen zijn dikwijls verblind door de lang bestaande en schijnbaar oude oorsprong van de traditie en zullen proberen de authenticiteit daarvan to verdedigen, al is de ongerijmdheid voor onpartijdige waarnemers zonneklaar.

De auteur

John Wijngaards, Nederlands theoloog werkzaam in Engeland, is internationaal bekend door zijn publikaties op het terrein van bijbelse spiritualiteit. In Nederland zijn verschillende van zijn boeken verschenen. In 1977 gaf de Katholieke Bijbel Stichting zijn boek uit: ‘Vrouwen geen priester?’,een pleidooi voor de toelating van vrouwen tot het priesterambt in de R.-K. Kerk. In 2001 heeft hij deze thematiek opnieuw bijbels en historisch uitgewerkt in dit boek dat eerst verscheen bij Darton, Longman & Todd in Engeland.

Recensies:

• in Trouw
• Engelse recensies