Een nieuw Koninkrijk

Hoofdstuk Elf

Van: Een albasten kruik. Over de rol en betekenis van Maria van Magdala door Theresia Saers eerst gepubliceerd door Syntax Publishers in 1998. Hier met verlof van de schrijfster en uitgever gepubliceerd in een bewerkte versie (2001)

In de ogen van de Farizeeën is Jezus, de rondtrekkend prediker, een bedreiging voor de orthodoxie van het volk, voor hun eigen greep op hen en voor de stabiliteit van de politieke situatie. Een nieuwe leraar, die spreekt over een komend koninkrijk. Een gevaarlijke zaak. Op welke autoriteit beroept hij zich? Bepaald niet de hunne. Ze zijn woedend. Niet alleen ondermijnt hij hun gezag, er bestaat ook politiek gevaar in zijn woorden. Als de Romeinen lucht krijgen van dit gepraat over het komende koninkrijk, zullen zij het beetje onafhankelijkheid dat de Joden nog bezitten van hen afnemen. Stel je voor dat er werkelijk een dergelijk nieuw koninkrijk zou komen met deze ongewenste leraar als koning?En dan nog wel een koning die niet geïnteresseerd is in aardse rijkdom? Een koning met in zijn gevolg vrouwen als Maria van Bethanië en Johanna, die ook nog eens verkeert aan het hof van de onreine koning Herodes? Vrouwen horen thuis te blijven om voor man en kinderen te zorgen en ze moeten niet pretenderen kennis te hebben van Wet en Profeten.

Jezus gaat echter onbevreesd verder met wat hij zich heeft voorgenomen. De vrouwen trouwens ook. Maria Magdalena (oftewel Maria van Bethanië?) blijkt degen te zijn die de leiding heeft genomen, want alle evangelisten noemen haar steevast het eerst wanneer ze spreken over de vrouwen die Jezus volgden. Langzamerhand begint zich een bepaalde levenswijze af te tekenen, een gastvrijheid van gelovigen, met een sterke nadruk op het delen van goederen met de naaste in nood.

Dagelijks ziet Maria lijdende mensen tot Jezus komen met een verzoek om genezing. Hij blijkt hun nood te verstaan en is edelmoedig in het helpen. Hij zorgt ervoor dat zij, wanneer ze weggaan, iets meer verstaan van de liefde van God. Oorzaak en gevolg van de ziekte wordt duidelijk, hij geneest en wijst op een bescheiden manier de weg naar een betere toekomst. Wat moet hij sommige bemoedigende woorden vaak herhaald hebben dat de evangelist ze in later jaren bijeenbrengt als een leefregel en een uitnodiging het leven eens van een andere kant te bezien, zoals hij doet in de Acht Zaligheden.

Voor die mensen van onze tijd die beweren dat Christen zijn op de allereerste plaats een spirituele zaak is, zou het raadzaam zijn dat ze nog eens goed keken naar de levenswijze van de eerste volgelingen van Jezus. Een levenswijze die zich ontwikkelde tijdens zijn leven op aarde. Hij heeft de ware holistische benadering. We herinneren ons het broodwonder, wanneer de leerlingen hem als of het de gewoonste zaak van de wereld is komen vragen hoe ze de menigte moeten voeden. Ze zien het als doodnormaal dat degenen die naar Jezus’ onderricht komen luisteren te eten krijgen voor ze heengezonden worden. Het probleem dat er niet genoeg geld is, leggen ze aan Jezus voor, niet de vraag of ze de mensen dienen te voeden. Uit de reactie van Judas op het feit dat Maria de kostbare nardus ‘verkwist’ blijkt dat ze eigenlijk volgens hem al haar geld aan de nieuwe gemeenschap had moeten afdragen. Het leefpatroon dat we zien in de handelingen der Apostelen is niet iets dat werd uitgewerkt door de eerste Christenen na de dood van Jezus, het is de natuurlijke ontwikkeling van de leer van eerst Johannes de Doper en later Jezus zelf. De vrouwen hebben dat mogelijk gemaakt, wan het is duidelijk dat de mannen hun werk eraan gegeven hebben om hem te volgen en van hen mag men niet verwachten dat ze veel geld binnen brengen. Het zijn vrouwen als Maria Magdalena, Johanna en anderen die eigen inkomstenbronnen hebben, die de voortdurende gastvrijheid mogelijk maken. Ik vermoed dat dit de ware betekenis is van het woord van Jezus bij gelegenheid van de zalving, ‘de armen zullen jullie altijd bij je hebben’. De armen zullen namelijk jullie charisma (dienen te) herkennen, mijn beste volgelingen, jullie bereidheid om hen te helpen in hun nood.

In dit boek gaat Hans Wijngaards in op belangrijke historische bronnen, vanaf het begin van het christendom tot het jaar 900. Hij bewijst op overtuigende wijze dat vrouwen de rol van diaken op zich namen en hiertoe ook gewijd werden. Met zijn historische studie levert Wijngaards een belangrijke bijdrage aan het actuele debat over de wijding van vrouwen tot diaken. Klik hier!