Van hoer tot heilige

Onderzoek naar de overlevering en het publiek van de Middelnederlandse legende

"Van Sunte Maria Magdalena bekeringhe".

Doctoraalscriptie Nederlandse Taal- en Letterkunde van Petra Nijsse. 1992.

Voorwoord door Theresia Saers

De late Middeleeuwers ontleenden hun beeld van Maria Magdalena voor een groot deel aan de Legenda Aurea, de Gulden Legende, ook wel genoemd Passionaal van Jacopi di Voragine uit de 13^de Eeuw. Het betreft een verzameling heiligenlevens voor de godvruchtige lezer, ingedeeld in een winterstuk en een zomerstuk. Wat Maria Magdalena betreft, grijpt de Dominicaanse auteur terug op het beeld dat vooral dankzij Paus Gregorius de Grote in de 6de Eeuw ontstaan was, een beeld van een bekeerde zondares. Anderen na hem sponnen dit gegeven breed uit en zo kwam het leven van Maria Magdalena met heel veel details terug in de Legenda Aurea.

Deze legende was uitermate populair: er zijn nog ongeveer 6oo Latijnse manuscripten van in omloop. De boekdrukkunst was nog nauwelijks uitgevonden of er werden vele exemplaren gedrukt. Van die heel vroeg gedrukte boekwerken zijn er nog 90 in omloop.

Wat de Legende ‘Van Sunte Maria Magdalena bekeringhe’ betreft, deze komt voort uit de kring van kloostervrouwen. Begin 15^de Eeuw worden er vele vrouwenkloosters gesticht, zo o.a. te Arnhem, Amsterdam, Delft en Maaseik. Ze zijn sterk beïnvloed door de Moderne Devotie, een soort verinnerlijkte godsvrucht, die inspiratie kon vinden bij het verhaal van de bekering van Maria Magdalena. In eerste instantie geschreven door ijverige kloostervrouwen, werd het al snel door andere kloosterzusters overgeschreven. In dit ‘handwerk’ ontstonden de varianten die Petra Teunissen-Nijsse –toentertijd nog ongehuwd-, heeft vergeleken en van commentaar voorzien. Een waardevolle aanvulling van wat we weten over de verering van Maria Magdalena in de Traditie.

De doctoraalscriptie is niet in druk verschenen. Women Priests Organisation is bijzonder blij dat zij deze studie in haar eigen Katholieke Internetbibliotheek beschikbaar kan stellen aan een groter publiek. Met dank aan Petra-Teunissen-Nijsse.

Voor mensen die na het lezen van Van hoer tot heilige nog rondlopen met vragen: zij kunnen terecht bij Petra Teunissen zelf. E-mailadres: teunissen@daxis.nl.

In dit boek gaat Hans Wijngaards in op belangrijke historische bronnen, vanaf het begin van het christendom tot het jaar 900. Hij bewijst op overtuigende wijze dat vrouwen de rol van diaken op zich namen en hiertoe ook gewijd werden. Met zijn historische studie levert Wijngaards een belangrijke bijdrage aan het actuele debat over de wijding van vrouwen tot diaken. Klik hier!