 |
 |
|
|
|---|
|
 |
|---|
Regels voor de correcte
interpretatie van de H. Schrift
* De ‘letterlijke’
betekenis
* Literaire
vormen
* Het beoogde
doel
*Rationaliseringen
Regel 1. We behoren te weten wat de
menselijke auteur van een schrifttekst wilde zeggen, voordat we conclusies
kunnen trekken over hetgeen God ons zegt.
“Al hetgeen de geïnspireerde schrijvers, of
heilige schrijvers hebben beweerd, moet worden beschouwd als gezegd door de
Heilige Geest…Als degene die de Schrift verklaart er zeker van wil zijn
wat God heeft willen laten weten, dan moet hij zorgvuldig de bedoeling nagaan
die de geïnspireerde schrijvers werkelijk voor ogen hadden, de bedoeling
die het God goed leek om door middel van hun woorden te openbaren.”
Divine Revelation, nrs. 11-12; Vatican Council
II, uitg. A.FLANNERY, Dominican Publications, Dublin 1975, pag. 756-757.
De ‘letterlijke’ betekenis is de betekenis die de menselijke
auteur van de Schrift bedoelt.
N.B.: essentieel is de bedoeling van de auteur, niet de ‘absoluut
letterlijke’ betekenis van de woorden.
Waarom de ‘absoluut letterlijke’ betekenis
geen recht doet aan een tekst.
Laat ons beginnen bij iets eenvoudigs en een simpel voorbeeld nemen. Bij
Matteüs vinden we deze belangrijke vermaning van Jezus:
Heb je vijanden lief
en bid voor wie je vervolgen,
dan zullen jullie kinderen worden van je Vader in de hemel, want die
laat zijn zon opgaan over slechten en goeden, en Hij laat het regenen over
rechtvaardigen en onrechtvaardigen.
Mt 5,44-45.
De algemene betekenis is meer dan duidelijk. Maar stel dat we de tekst
verder willen uitdiepen en ons afvragen wat wordt bedoeld met de bewering dat
God ‘zijn zon laat opgaan’? We kunnen in de valkuil raken van te
denken dat het op de woorden aankomt, en kijken in een woordenboek.
Dit nu is wat fundamentalisten en literalisten doen.
Ze menen dat ze de betekenis van een zin kunnen afleiden uit de woorden.
Dit kan echter leiden tot ernstige misvattingen.
Fundamentalisten: het is een term geworden waarmee we
tegenwoordig conservatieve christenen aanduiden die vasthouden aan een geheel
van bekrompen, onwetenschappelijke en vaak intolerante leerstellingen. De naam
komt van de Bible League in Amerika, die in 1902 een reeks van 12
pamfletten uitgaf, genaamd ‘De Grondregels’. Hierin werd de
traditionele Schriftuitleg verdedigd tegen de moderne Bijbelstudies.
Voor Literalisten geldt dat wat op het eerste
gezicht bedoeld wordt door een tekst, zonder dat men er de context of de
literaire vorm bij betrekt Een ‘literalistische’ verklaring mag men
niet verwarren met een ‘letterlijke’ vertaling!
In de zestiende eeuw bijvoorbeeld, toonde de astronoom Copernicus voor
het eerst aan dat het niet de zon is die rond de aarde beweegt, maar dat de
aarde om de zon heen cirkelt. Literalistische christenen verwierpen deze
ontdekking, omdat die naar zij zeiden, ingaat tegen de geïnspireerde
Schriften. Men citeerde Mt 5,45 als een van de teksten om deze bewering
te staven. Want Jezus zegt: De Vader laat de zon opgaan… ‘Dus
beweegt de zon en niet de aarde’ zeiden ze. Nog een tekst die zij op
vergelijkbare wijze verkeerd verstonden was Joz 10,12-15, waarin gezegd
wordt dat Jozua de zon liet stilstaan. Op grond van dergelijke literalistische
verklaringen gebood het Heilig Officie Galileo Galilei in 1633 zijn geloof dat
de aarde rond de zon beweegt te herroepen, en werd hij voor de rest van zijn
leven veroordeeld tot huisarrest!
Maar als de woorden op zich niet de betekenis bepalen, waar vinden we
die dan? Het antwoord is: in de zogenaamde ‘letterlijke betekenis’.
Wat is de ‘letterlijke’ betekenis?
De letterlijke betekenis van een tekst, in tegenstelling tot de
‘literalistische’ betekenis, is de betekenis die de oorspronkelijke
spreker of schrijver bedoelde. Met andere woorden, we dienen ons af te vragen:
wat wilde deze persoon zeggen? We mogen niets meer maar ook niets minder lezen
in een stuk tekst dan wat de auteur eigenlijk bedoelde te zeggen.
Toen Jezus het voorbeeld gebruikte van zijn Hemelse Vader, die de zon
doet opgaan over goeden en slechten gelijk, wilde hij geen astronomie doceren.
Hij had de moderne wetenschap niet op het oog, en zijn toehoorders zouden die
ook niet gesnapt hebben. Bij de letterlijke betekenis gaat het helemaal niet
over de vraag of de aarde in het middelpunt staat of de zon. Jezus gebruikt
alleen een alledaagse uitdrukking die wij vandaag de dag nog bezigen. Wij
zeggen ook: ‘de zon gaat op’, hoewel we door onze kennis van de
astronomie beter weten!
We hebben het hier over een belangrijk principe dat geldt voor alle
Bijbelse schrijvers. Wat dit in feite betekent is dat, aangezien God spreekt
door menselijke auteurs, God meegaat in hun menselijk denken, hun
menselijk hart en hun manier van spreken. We zullen alleen weten wat God
probeerde duidelijk te maken, als we weten wat zijn menselijk instrument zeggen
wilde.
John Wijngaards
De regel van de ‘letterlijke’ betekenis houdt nauw verband met
de andere regels:
- De regel van de literaire vorm
- De regel van het beoogde doel
- De regel van de rationalisatie
Vertaling Theresia Saers
Klik
hier als U onze campagne voor de wijding van vrouwen aktief wilt
steunen..
 |
In dit boek gaat Hans Wijngaards in op belangrijke historische bronnen, vanaf het begin van het christendom tot het jaar 900. Hij bewijst op overtuigende wijze dat vrouwen de rol van diaken op zich namen en hiertoe ook gewijd werden. Met zijn historische studie levert Wijngaards een belangrijke bijdrage aan het actuele debat over de wijding van vrouwen tot diaken. Klik hier! |
|
