OOK VROUWEN PRIESTER? JAZEKER!header

Responsive image

BEGIN

REDEN GENOEG

TEGEN DE PAUS?

DEBAT

MENU

Nederlands/Vlaams Deutsch Francais English language Spanish language Portuguese language Catalan Chinese Czech Malayalam Finnish Igbo
Japanese Korean Romanian Malay language Norwegian Swedish Polish Swahili Chichewa Tagalog Urdu
------------------------------------------------------------------------------------
De ‘letterlijke’ betekenis

De ‘letterlijke’ betekenis

Regels voor de correcte interpretatie van de H. Schrift
* De ‘letterlijke’ betekenis
* Literaire vormen
* Het beoogde doel
*Rationaliseringen

Regel 1. We behoren te weten wat de menselijke auteur van een schrifttekst wilde zeggen, voordat we conclusies kunnen trekken over hetgeen God ons zegt.

“Al hetgeen de geïnspireerde schrijvers, of heilige schrijvers hebben beweerd, moet worden beschouwd als gezegd door de Heilige Geest…Als degene die de Schrift verklaart er zeker van wil zijn wat God heeft willen laten weten, dan moet hij zorgvuldig de bedoeling nagaan die de geïnspireerde schrijvers werkelijk voor ogen hadden, de bedoeling die het God goed leek om door middel van hun woorden te openbaren.”

Divine Revelation, nrs. 11-12; Vatican Council II, uitg. A.FLANNERY, Dominican Publications, Dublin 1975, pag. 756-757.

De ‘letterlijke’ betekenis is de betekenis die de menselijke auteur van de Schrift bedoelt.

N.B.: essentieel is de bedoeling van de auteur, niet de ‘absoluut letterlijke’ betekenis van de woorden.

Waarom de ‘absoluut letterlijke’ betekenis geen recht doet aan een tekst.

Laat ons beginnen bij iets eenvoudigs en een simpel voorbeeld nemen. Bij Matteüs vinden we deze belangrijke vermaning van Jezus:

Heb je vijanden lief
en bid voor wie je vervolgen,
dan zullen jullie kinderen worden van je Vader in de hemel, want die laat zijn zon opgaan over slechten en goeden, en Hij laat het regenen over rechtvaardigen en onrechtvaardigen.

Mt 5,44-45.

De algemene betekenis is meer dan duidelijk. Maar stel dat we de tekst verder willen uitdiepen en ons afvragen wat wordt bedoeld met de bewering dat God ‘zijn zon laat opgaan’? We kunnen in de valkuil raken van te denken dat het op de woorden aankomt, en kijken in een woordenboek.

Dit nu is wat fundamentalisten en literalisten doen. Ze menen dat ze de betekenis van een zin kunnen afleiden uit de woorden. Dit kan echter leiden tot ernstige misvattingen.

Fundamentalisten: het is een term geworden waarmee we tegenwoordig conservatieve christenen aanduiden die vasthouden aan een geheel van bekrompen, onwetenschappelijke en vaak intolerante leerstellingen. De naam komt van de Bible League in Amerika, die in 1902 een reeks van 12 pamfletten uitgaf, genaamd ‘De Grondregels’. Hierin werd de traditionele Schriftuitleg verdedigd tegen de moderne Bijbelstudies.

Voor Literalisten geldt dat wat op het eerste gezicht bedoeld wordt door een tekst, zonder dat men er de context of de literaire vorm bij betrekt Een ‘literalistische’ verklaring mag men niet verwarren met een ‘letterlijke’ vertaling!

In de zestiende eeuw bijvoorbeeld, toonde de astronoom Copernicus voor het eerst aan dat het niet de zon is die rond de aarde beweegt, maar dat de aarde om de zon heen cirkelt. Literalistische christenen verwierpen deze ontdekking, omdat die naar zij zeiden, ingaat tegen de geïnspireerde Schriften. Men citeerde Mt 5,45 als een van de teksten om deze bewering te staven. Want Jezus zegt: De Vader laat de zon opgaan… ‘Dus beweegt de zon en niet de aarde’ zeiden ze. Nog een tekst die zij op vergelijkbare wijze verkeerd verstonden was Joz 10,12-15, waarin gezegd wordt dat Jozua de zon liet stilstaan. Op grond van dergelijke literalistische verklaringen gebood het Heilig Officie Galileo Galilei in 1633 zijn geloof dat de aarde rond de zon beweegt te herroepen, en werd hij voor de rest van zijn leven veroordeeld tot huisarrest!

Maar als de woorden op zich niet de betekenis bepalen, waar vinden we die dan? Het antwoord is: in de zogenaamde ‘letterlijke betekenis’.

Wat is de ‘letterlijke’ betekenis?

De letterlijke betekenis van een tekst, in tegenstelling tot de ‘literalistische’ betekenis, is de betekenis die de oorspronkelijke spreker of schrijver bedoelde. Met andere woorden, we dienen ons af te vragen: wat wilde deze persoon zeggen? We mogen niets meer maar ook niets minder lezen in een stuk tekst dan wat de auteur eigenlijk bedoelde te zeggen.

Toen Jezus het voorbeeld gebruikte van zijn Hemelse Vader, die de zon doet opgaan over goeden en slechten gelijk, wilde hij geen astronomie doceren. Hij had de moderne wetenschap niet op het oog, en zijn toehoorders zouden die ook niet gesnapt hebben. Bij de letterlijke betekenis gaat het helemaal niet over de vraag of de aarde in het middelpunt staat of de zon. Jezus gebruikt alleen een alledaagse uitdrukking die wij vandaag de dag nog bezigen. Wij zeggen ook: ‘de zon gaat op’, hoewel we door onze kennis van de astronomie beter weten!

We hebben het hier over een belangrijk principe dat geldt voor alle Bijbelse schrijvers. Wat dit in feite betekent is dat, aangezien God spreekt door menselijke auteurs, God meegaat in hun menselijk denken, hun menselijk hart en hun manier van spreken. We zullen alleen weten wat God probeerde duidelijk te maken, als we weten wat zijn menselijk instrument zeggen wilde.

John Wijngaards

De regel van de ‘letterlijke’ betekenis houdt nauw verband met de andere regels:

Vertaling Theresia Saers

Klik hier als U onze campagne voor de wijding van vrouwen aktief wilt steunen..

historische overzichten


This website is maintained by the Wijngaards Institute for Catholic Research.

John Wijngaards Catholic Research

since 11 Jan 2014 . . .

John Wijngaards Catholic Research