Regels voor de correcte interpretatie van de H. Schrift

Regels voor de correcte interpretatie van de H. Schrift

* De ‘letterlijke’ betekenis

* Literaire vormen

* Het beoogde doel

*Rationaliseringen

Christenen hebben in de afgelopen eeuwen grove onrechtvaardigheden begaan waarbij zij hun daden met bijbelteksten hebben gerechtvaardigd. Zij hielden andere mensen als slaven. Zij ontzegden vrouwen hun volledige rechten. Zij bevoorrechtten de rijken boven de armen. Zij koloniseerden andere rassen. Deze terugval naar heidense praktijken is echt een kwalijke zaak maar het was nog schandaliger dat zij beweerden hiermee Gods wil te volgen. Christenen rechtvaardigden hun onchristelijk gedrag met citaten van de H. Schrift!

Er bestaat een bekend gezegde onder theologen dat zelfs de duivel de Schrift kan citeren (naar Mattheus 4,6). De geschiedenis bevestigt het gevaar. Er zijn honderden ketterijen verkondigd en duizenden blunders gemaakt op grond van schriftteksten die verkeerd begrepen zijn.

De geïnspireerde tekst moet zorgvuldig worden gelezen. God spreekt door menselijke schrijvers en wat zij in zijn naam zeggen, verloopt volgens de regels van het gewone menselijke taalgebruik. God zegt niet meer dan de menselijke schrijver bedoelde te zeggen.

In de loop der eeuwen heeft de katholieke exegese, met instemming van de kerkelijke autoriteiten, enkele belangrijke regels geformuleerd die ons helpen om de geïnspireerde boodschap nauwkeuriger te verstaan. Alleen door deze regels op te volgen zullen wij de valkuilen waar zo velen in zijn gevallen, vermijden.

Exegetische regels

1. Wij moeten weten wat de schrijver wilde zeggen voordat wij kunnen concluderen wat God ons wil zeggen.

Dit staat bekend als de regel van de ‘feitelijk bedoelde betekenis’ (niet de ‘strikt woordelijke betekenis’!!). Dit is bevestigd door het Tweede Vaticaans Concilie.

2. In veel teksten moeten wij achter de boodschap zien te komen door de literaire vorm die de bijbelse schrijver gebruikt, te onderzoeken.

Deze regel, die volgt uit regel één, staat bekend als de regel van de ‘literaire vorm’. Ook dit is bevestigd door het Tweede Vaticaan Concilie.

3. Wij mogen een bijbelse schrijver geen verklaringen of beweringen toedichten die buiten het bereik van zijn bedoelingen liggen.

De regel van het bereik van de bedoelingen van de auteur volgt uit de vorige regels.

4. Wij moeten onderscheid maken tussen inhoudelijke uitspraken van de auteur en de beredeneringen en populaire uitleg waarin hij zijn eigen menselijke mening kenbaar maakt.

Het onvermogen om de beredeneringen te onderkennen is vaak de bron geweest van heuse misverstanden met betrekking tot de bedoeling van de bijbelse schrijver.