Het leergezag en de slavernij

362 n.Chr.

Het plaatselijke Concilie te Gangra in Klein Azië excommuniceert ieder die een slaaf aanmoedigt om zijn meester te minachten of zich aan zijn dienst te onttrekken. (Vanaf de 13de eeuw is dit een bepaling van de Kerkelijke Wet.)

354-430 n.Chr.

Augustinus leert dat het instituut van de slavernij van God komt en goed is voor slaven en meesters. (Door vele latere Pausen aangehaald als bewijs voor de "Traditie".

650 n.Chr.

Paus Martinus I veroordeelt diegenen die slaven vertellen over vrijheid of hen aanmoedigen te ontsnappen.

1089 n.Chr.

De Synode van Melfi onder Paus Urbanus II veroordeelde de vrouwen van priesters tot slavernij. (Dit werd vanaf de 13^de eeuw Kerkelijke Wet.)

1179 n.Chr.

Het Derde Concilie van Lateranen veroordeelde tot slavernij degenen die de Saracenen hielpen.

1226 n.Chr.

De legitimiteit van de slavernij is vervat in de Corpus Iuris Canonici, afgekondigd door Paus Gregorius IX, die tot aan 1913 de officiële Kerkelijke Wet bevatte. Kerkelijke rechtsgeleerden werkten vier rechtvaardige redenen uit voor het houden van slaven: slaven die worden buitgemaakt in een oorlog; personen die vanwege een misdaad veroordeeld worden tot slavernij; mensen die zichzelf als slaaf verkopen, alsmede een vader die zijn kind verkoopt; kinderen van een moeder die slavin is.

1224-1274 n.Chr.

Thomas van Aquino verdedigt de slavernij als door God ingesteld als straf voor de zonde, en gerechtvaardigd als onderdeel van het ‘volkerenrecht’ en de natuurwet. Kinderen waarvan de moeder een slavin is zijn terecht slaven, ook al hebben zij geen persoonlijke zonde bedreven! (Door vele latere Pausen geciteerd.).

1435 n.Chr.

Paus Eugenius IV veroordeelt het zonder aanzien des persoons tot slaaf maken van inboorlingen van de Kanarische Eilanden, maar veroordeelt niet de slavernij als zodanig.

1454 n.Chr.

Door de bul Romanus Pontifex, geeft Paus Nicolaas V de koning van Portugal het recht om alle Arabieren en heidense volken die zijn legers mogelijkerwijs zullen veroveren tot slaaf te maken.

1493 n.Chr.

Paus Alexander VI machtigt de koning van Spanje de niet-christenen van Noord en Zuid Amerika die in oorlog zijn met de christenen tot slaaf te maken.

1537 n.Chr.

Paus Paulus III veroordeelt het zonder onderscheid tot slaaf maken van Indianen in Zuid Amerika.

1548 n.Chr.

Dezelfde Paus Paulus III bevestigt het recht van priesters en leken om slaven te houden.

1639 n.Chr.

Pope Urban VIII veroordeelt het zonder onderscheid tot slaaf maken van de Indianen in Zuid Amerika, zonder dat hij de vier ‘terechte titels’ voor het hebben van slaven veroordeelt.

1741 n.Chr.

Paus Benedictus XIV veroordeelt het zonder onderscheid tot slaaf maken van de inheemse bevolking van Brazilië, maar veroordeelt niet de slavernij als zodanig, of de invoer van slaven uit Afrika.

1839 n.Chr.

Paus Gregorius XVI veroordeelt de internationale slavenhandel, maar trekt de slavernij als zodanig niet in twijfel, en ook de binnenlandse slavenhandel niet.

1866 n.Chr.

Een instructie van het Heilig Officie, gesigneerd door Paus Pius IX verklaart: “De slavernij zelf, als zodanig beschouwd, is naar haar wezen in het geheel niet strijdig met de natuurwet en de goddelijke wet, en er kunnen gerechte titels voor slavernij zijn, en hiernaar verwijzen erkende theologen en commentatoren van de heilige canons…Het is niet strijdig met de natuurwet en de goddelijke wet dat een slaaf wordt verkocht, gekocht, geruild of weggeschonken”.

De ommekeer

1888 n.Chr.

Paus Leo III veroordeelt de slavernij in meer algemene termen, en verleent steun aan de beweging tegen de slavernij.

1918 n.Chr.

De nieuwe Code van het Kerkelijk Recht, afgekondigd door Paus Benedictus XV veroordeelt ‘het verkopen van wie dan ook als slaaf’. (Er is echter nog geen veroordeling van ‘het in eigendom hebben van’ slaven.)

1965 n.Chr.

Het Tweede Vaticaans Concilie verdedigtde menselijke grondrechten en stelt iedere schending van de menselijke integriteit, inclusief de slavernij, aan de kaak (Gaudium et Spes, nr. 27,29,67).

In dit boek gaat Hans Wijngaards in op belangrijke historische bronnen, vanaf het begin van het christendom tot het jaar 900. Hij bewijst op overtuigende wijze dat vrouwen de rol van diaken op zich namen en hiertoe ook gewijd werden. Met zijn historische studie levert Wijngaards een belangrijke bijdrage aan het actuele debat over de wijding van vrouwen tot diaken. Klik hier!