Ontslag uit het priesterambt

Als priester ben ik in de loop van de tijd meermaals in botsing gekomen met de autoriteiten in Rome, zowel wat betreft de theologie als de pastorale dienstverlening. Toen Rome stelde dat ieder die de wijding van de vrouw verdedigt “niet langer in de volle gemeenschap met de Kerk fungeert” moest ik mijn priesterambt wel opgeven.

De eerste conflicten

Het kwam aan de oppervlakte, toen Paus Paulus VI het gebruik van contraceptiva verbood in zijn encycliek Humanae Vitae. Toentertijd was ik in India, waar een op de drie mensen uit de bevolking onder de armoedegrens leefde en niet meer verdiende dan 1 roepia per dag! Ik was een van de theologen die in het openbaar krachtig mijn verschil van mening met de Paus liet horen, zoals men kan zien in de volgende uittreksels van artikelen die ik schreef voor de Indiase New Leader in 1972 en 1973.

Ook in verband met het huwelijk: ik wees er op dat de Kerk van Christus het nodige gezag heeft ontvangen om te beslissen in zaken van echtscheiding en tweede huwelijk op een manier die meer aanvoelingsvermogen vertoont voor de huidige wereld. Lees maar in: “Laten Jezus’ woorden over Echtscheiding (Lc 16:18) geen uitzonderingen toe?” in het theologisch tijdschrift Jeevadhara dl. 4 (1975) pag. 399-411.

Ik heb actief deelgenomen aan de inculturatie in India van de Eucharistie, welke na het Tweede Vaticaans Concilie in India goede voortgang maakte. Ik droeg regelmatig de Mis op naar Indische wijze (de benen onder me gekruist, zittend op de grond, en maakte de Indische gebaren, droeg een saffraangele shawl) , zowel in de parochie waar ik op zondag assisteerde als voor groepen studenten in het Groot Seminarie. Ik was adviseur van de Nationale Commissie voor de Liturgie en wist met hoeveel verantwoordelijkheid alle nieuwe aanpassingen uitgedacht en voorbereid werden. Zoals zo velen in India was ik daarom verbijsterd, toen Rome in 1975 plotseling twee belangrijke nieuwe stappen verbood: het lezen van Indische spirituele teksten tijdens de Mis en het gebruik van het zorgvuldig verwoorde Indische Tafelgebed. Ik heb daartegen geprotesteerd in "Authentic Christian Worship in India. A Search and a Struggle", The Outlook dl 15 (1977) pag. 134-138.

De Nederlander in mij zag ook met woede en ongeloof hoe Rome de Kerk in Nederland afbrak. Geen enkel ander deel van de Katholieke Kerk had zo enthousiast gereageerd op het Tweede Vaticaans Concilie. Het Pastoraal Concilie voor Nederland dat door de Nederlandse bisschoppen was ingesteld bracht iedereen in beweging. Religieuze congregaties en Katholieke organisaties publiceerden serieuze studies. Vijftienduizend gespreksgroepen (!) gevormd uit 1800 parochies, kwamen regelmatig bijeen en nog eens 4500 workshops verzamelden geschreven interventies die bij diocesane ‘postbussen’ waren ingezameld. In de pers, zelfs in de wereldlijke pers, werd er uitvoerig en bij voortduring over bericht. De reactie van Rome bestond in het beknotten van de macht van het Pastoraal Concilie, in aanvallen op vooraanstaande theologen en het proberen te omzeilen van Kardinaal Alfrink, aan wie twee jaar lang een audiëntie bij de Paus geweigerd werd! Lees " Towards an Adult Faith" en " That Dutch Church" in de Tablet dl 234 (1980) pag. 7-10 en dl 238 (1984) pag. 181-183.

Als Vicaris Generaal van de Missionarissen van Mill Hill stiet ik op het probleem van het priestercelibaat onder onze leden. In vele individuele gevallen was ik er getuige van hoe volkomen waardevolle priesterlevens te gronde werden gericht vanwege het onbuigzame beleid van Rome. Ik heb deze mening kenbaar in 1987 gemaakt in de Catholic Herald.

De vrouw als priester

Ter voorbereiding op een seminar voor heel India over de nieuwe ambten waar tijdens het Tweede Vaticaans Concilie werd gevraagd, ben ik mijn onderzoek naar de betrokkenheid van de vrouw begonnen. We schreven 1975/1976. Ik was verrast bij de ontdekking dat er in de Heilige Schrift noch in de Traditie geldige argumenten te vinden zijn tegen de wijding van de vrouw. De resultaten van mijn studies werden gepubliceerd met als titel “The Ministry of Women and Social Myth” in New Ministries in India, uitg. D.S.Amalorpavadass, Bangalore 1977.

Toen de congregatie van de geloofsleer in 1976 haar redenen gaf om vrouwen uit te sluiten van het priesterschap, heb ik tegenargumenten gepubliceerd in Did Christ Rule Out Women Priests? (vert. Heeft Christus de vrouw van het priesterschap uitgesloten?) Het boekje, dat het Imprimatur kreeg, is in een aantal talen en landen herdrukt, en de laatste uitgebreide editie verscheen in Groot Brittannië in 1986. Sinds kort is het te lezen op het Internet (http://www.iol.ie/~duacon/wompr.asp). Ik ben lid van verschillende organisaties die de wijding van de Katholieke Vrouw voorstaan: CWO (Catholic Women’s Ordination), St. Joan’s International Alliance en de Mailing list van Canon 1024. Ik ben steeds over de zaak blijven schrijven, ongeacht de pogingen van Rome om het theologisch onderzoek of het pastorale debat te onderdrukken (vgl. mijn artikel “Thérèse and the Question of the Ordination of Women” in Mount Carmel (november 1997) en The Catholic Citizen (maart 1998).

Onlangs heeft Johannes Paulus II een apostolische brief geschreven die stelde dat de zaak van de priesterwijding van de vrouw niet langer open staat voor debat. (Ordinatio Sacerdotalis, 22 May 1994). Toen Rome, in 1998, verklaarde dat degenen die de wijding van de vrouw verdedigen niet langer "in volle gemeenschap verkeren met de Kerk", kwam ik in een acuut gewetensconflict. Mijn ontslag uit het actieve priesterambt was onvermijdelijk. Zie mijn persverklaring van 17 september 1998.

Ik heb getracht mijn redenen daarvoor in een persoonlijk verslag te geven aan de kring van mijn naaste vrienden. In de loop van de vloed aan correspondentie die daarop volgde, heb ik een lijst samengesteld met daarin antwoorden op veel gestelde vragen.

Vermeld a.u.b. dat dit documentontleend is aan www.womenpriests.org!

In dit boek gaat Hans Wijngaards in op belangrijke historische bronnen, vanaf het begin van het christendom tot het jaar 900. Hij bewijst op overtuigende wijze dat vrouwen de rol van diaken op zich namen en hiertoe ook gewijd werden. Met zijn historische studie levert Wijngaards een belangrijke bijdrage aan het actuele debat over de wijding van vrouwen tot diaken. Klik hier!