Święcenia kobiet Diakonów
Święcenia kobiet
Diakonów
We wczesnym Kościele w
diecezjach posługujących się językami greckim i
starosyryjskim udzielano święceń diakońskich kobietom.
Były to wyraźnie autentyczne, sakramentalne święcenia,
równe święceniom udzielanym mężczyznom.
Obrzęd święceń
Ten wniosek jest oparty na
poniższych faktach:
- Podczas rytuału święceń w stosunku do diakona i
do diakonisy używano tych same greckich słów:
cheirotonia lub cheirothesia, t.j. ‘włożenie
rąk’, ‘święcenia’.
- Zarówno mężczyźni jak i kobiety otrzymują
święcenia od Biskupa.
- Święcenia diakońskie tak mężczyzn jak i
kobiet mają miejsce w sanktuarium przed ołtarzem, podczas Mszy
Świętej i w bardzo doniosłej chwili, czyli po świętej
Anaforze. Tak zwanych mniejszych święceń, jak np. lektorat czy
subdiakonat, udzielano po prostu przez nałożenie rąk poza
sanktuarium i nie w trakcie Mszy Świętej.
- W obu wypadkach Biskup udziela święceń przez
nałożenie rąk na głowę osoby mającej
otrzymać święcenia (jest to materia sakramentu
kapłaństwa).
- Biskup wzywa Ducha Świętego prosząc Go, by
zstąpił na mężczyznę czy kobietę diakona
słowami tej samej modlitwy: ‘Przyjmij Ducha
Świętego...’ (forma sakramentu kapłaństwa).
- Zarówno kobieta jak i mężczyzna mający
otrzymać święcenia czekają stojąc na stopniach przed
drzwiami wiodącymi do sanktuarium, są prowadzeni do ołtarza i
tam otrzymują święcenia od Biskupa.
- Biskup odmawia dwie modlitwy będące częścią
święceń, co jest charakterystyczne dla wyższych
święceń.
- Podczas udzielania święceń mężczyźnie i
kobiecie Biskup odmawia modlitwę ekfoneze (=po cichu): ‘Łaska
Boża....’, charakterystyczną dla wyższych
święceń.
- Ze względu na obecność innych przedstawicieli kleru
jak i ludu, święcenia mają publiczny charakter.
- Zarówno kobieta jak i mężczyzna diakoni
otrzymują stułę będącą oznaką władzy
kościelnej.
- Zarówno diakon iak i diakonisa dostają kielich podczas
Komunii, który diakonisa osobiście stawia na ołtarzu.
Autentyczny tekst rytuału
święceń dla kobiet diakonów zachował się w
kilku drogocennych manuskryptach:
- w formie skróconej w Konstytucjach Apostolskich (500
po.Chr.);
- w grecko bizantyjskim rytuale znajdującym się w
Rękopisie Mikołaja rękopis ten
pochodzi najpóźniej z 9go wieku po Chr.); Polska!!
- w grecko-bizantyjskim rytuale znajdującym się w
rękopisie Jerzego Warusa [George
Varus manuscript] (conajmniej z 10go wieku po Chr.); duplikat tego dokumentu
znajduje się w bibliotece Barbarini.
- w grecko bizantyjskim rytuale, znajdującym się w
watykańskim rękopisie nr.
1872 (rękopis pochodzi z 11go wieku lub wcześniej);
- w siedmiu greckich rękopisach, z których Goar
zrekonstruował rytuał
święceń diakońskich la kobiet;
- w starosyryjskim rytuale w
indyjskim, nestoriańskim rękopisie
- Obecnie pracuję nad innymi, licznymi rękopisami z
Uniwersytetu w Leiden i British Library i mam nadzieję wkrótce
przedstawić tu wyniki!
Istnieje kilka drobnych różnic, które nie
zmieniają jednak zasadniczych cech święceń.
Sakramentalny charakter
święceń diakońskich kobiet jest niezaprzeczalny. Przede
wszystkim materia i forma święceń udzielanych
mężczyznom i kobietom są identyczne i wyrażają ze
strony biskupa intencję przekazania autentycznej władzy
duszpasterskiej
...”Ktokolwiek by twierdził, że święcenia nie
sprowadzają Ducha Świętego, a zatem że Biskup daremnie
wypowiada słowa: „Przyjmij Ducha Świętego”, lub
że nie wyciskają one niezatartego znamienia [kapłaństwa] na
duszy...niech będzie potępiony.
Sobór Trydencki, Kanon 4.
Denziger nr. 964
Osąd ekspertów
Podczas gdy niektórzy
tradycyjni teologowie w dalszym ciągu zaprzeczają, że
święcenia diakonis miały charakter sakramentalny, coraz
większa ilość ekspertów zgodnie stwierdza, że
święcenia kobiet diakonów bewarunkowo stanowiły
część sakramentu kapłaństwa.
- J. Morinus, Commentarius de sacris ecclesiae ordinationibus, Antwerp,
1695, P. III. ex. X. f. 143ff.
- A. Ludwig, ‘Weibliche Kleriker in der altchristlichen und
frühmittelalterlichen Kirche’, in Theologisch-praktische Monatschrift
20 (1910) str. 548-557, 609-617; 21 (1911) str. 141-149.
- „Cheirotonia diakonis i związane z nią ceremonie jest
równoznaczna ze święceniami diakonów. Wszystkie
formuły święceń są tego dowodem, począwszy od
konstytucji apostolskich i Testamentum do Monofisytów i
zwolenników Nestoriusza, jak i również formuły
przekazanej przez Mateusza Blastaresa".
- „Święcenia diakonis są wyjątkowym
wydarzeniem w historii Kościoła. Nie ma żadnej
wątpliwości, że należały do wyższych
święceń.” ”Evangelos Theodorou, ‘Die Weihe, Die
Segnung der Diakoninnen’ (w języku nowogreckim), Theologia 25 (1954)
str. 430 - 469.
- „Święcenia diakonis są morfologicznie
zupełnie takie same jak chierotonia wyższego kleru”. Evangelos
Theodorou, ‘Das Ambt der Diakoninnen in der kirchlichen Tradition. Ein
orthodoxer Beitrag zum Problem der Frauenordination’, US 33 (1978) str.
162-172.
- J. Funk, "Klerikale Frauen?" in Österreichisches Archiv für
Kirchenrecht 14 (1963) pp. 274-280.
- L. Zscharnack, Der Dienst der Frau in den ersten Jahrhunderten der
christlichen Kirche, Göttingen, 1902, str. 130ff.
- J. Daniélou, "Le ministère des femmes dans
l’Église ancienne, " w La Maison-Dieu 61 (1960) str. 70 - 96.
- „Zbytnie forsowanie argumentów przeciwko
święceniom kobiet diakonis doprowadziłoby w rzeczywistości
do sprzeciwienia się sakramentalnym święcenion
diakonów.” Ch. R. Meyer, ‘Ordained Women in the Early
Church’, w The Catholic Citizen 53 (1967) str.118.
- Cipriano Vagaggini, ‘L'Ordinazione delle diaconesse nella
traditione greca e byzantina’, Oriente Christiano Patristico (OrChrP) 40
(1974) str. 145 - 189.
- Roger Gryson, Le ministère des Femmes dans l'Église
ancienne, Gembloux, Duculot 1972; ‘L’Ordination des Diaconesses
d'après les Constitutions apostoliques’, MSR 31 (1974) str. 41-45.
- Herbert Vorgrimler, Sacramental Theology, The Liturgical Press,
Minnesota 1992, str.272-273: „Możliwość
święceń diakońskich dla kobiet to zupełnie co innego.
Takie święcenia istniały we wczesnych wiekach
Kościoła. ...Kwestia, czy ich święcenia miały
charakter sakramentalny nie mogła być rozważana zanim
doszło do rozważań na temat teologii Sakramentów u
szczytu okresu scholastycznego. W liturgii bizantyjskiej mają one wszelkie
cechy wyższych święceń.”
- Andreas Christof Lochmann, Studien zum Diakonat der Frau, Siegen
1996.
- Walter Gross, Frauen Ordination. Stand der Diskussion in der
katholischen Kirche, München 1996.
- A. Jensen, ‘Das Amt der Diakonin in der kirchlichen Tradition
des ersten Jahrtausend’, in Diakonat. Ein Amt für Frauen in der
Kirche -- Ein frauengerechtes Amt?, ed. P. Hünermann et al.,
Schwabenverlag, Ostfildern 1997, str. 53-77.
- P.Hünermann, ‘Theologische Argumente für die
Diakonatsweihe von Frauen’, w Diakonat. Ein Amt etc., str. 98-128.
- B.J.Hilberath, ‘Das Amt der Diakonin: ein sakramentales Amt? Ein
Zugang von der Gemeinde her’, w Diakonat. Ein Amt etc., str. 212-218.
- D.Sattler, ‘Zur Sakramentalität des Diakonats der
Frau’, in Diakonat. Ein Amt itd., str. 219-224.
- Na koniec: Kyriaki Karidoyanes FitzGerald,
‘Women Deacons in the Orthodox
Church’, Brookline 1998.
- Przeczytaj również: ‘The diaconate - a ministry for women in
the Church’, autor Ida Raming, Orientierung 62 (1998) str. 8-11.
John Wijngaards
Wróć do
Kobiety Diakoni – Ogólne
spojrzenie
Cytując ten dokument
proszę podać jako źródło
www.womenpriests.org!
