Uważano, że kobiety ponoszą karę za grzech

Uważano, że kobiety ponoszą karę za grzech

About valid Tradition

Scriptural Tradition

Latent Tradition

Dynamic Tradition

Informed Tradition

Valid Tradition

Uważano, że kobiety ponoszą karę za grzech.
Biblijne opisy stworzenia świata interpretowano w ten sposób, że uzależnienie od mężczyzn i stałe poddaństwo kobiet są karą za grzech.
Ojcowie rzymskiego Kościoła uważali, że kobiety są odpowiedzialne za sprowadze
nie na świat grzechu pierworodnego i za to, że stale pozostają kusicielkami.
Teologowie średniowieczni w dalszym ciągu potępiali kobiety.
W okresie poscholastycznym widzimy wręcz wrogość (‘mizoginię’), a nawet prześladowania.

Wybór tak grzesznych istot jako pośredników w zyskaniu łaski Bożej byłby zupełnie niestosowny

Źle rozumiane teksty Pisma Świętego

Zwyczaj by winić kobiety za grzech, praktykowany przez niektórych autorów chrześcijańskich, ma źródło w fałszywej interpretacji tekstów biblijnych.

  • Księga Rodzaju 3,1-16 opisuje upadek Adama i Ewy. Wąż skusił Ewę, a ona z kolei namówiła Adama by zjadł jabłko. Bóg skarcił oboje i rzekł do Ewy: “Pomnożę nędze twoje i poczęcia twoje. Z boleścią rodzić będziesz dziatki i pod mocą będziesz mężową, a on będzie panował nad tobą”. Poddanie kobiet mężczyznom interpretowano jako specyficzną i nieuniknioną klątwę ze strony Boga, raczej niż przykład tego, że trudy życia są karą za grzech. W ten sam sposób Adam ma w pocie czoła uprawiać ziemię. (Księga Rodzaju 3,17-19)
  • 1 list do Tymoteusza 2,14 wini kobietę (Ewę), że to ona uległa pokusie raczej niż Adam i przez to jest odpowiedzialna za grzech. Jest to racjonalizacja, której nie należy uważać za zrównoważoną telogiczną wypowiedź.

Żaden nowoczesny teolog nie interpretuje tych tekstów jakoby nauczały, że kobiety są bardziej winne grzechu niż mężczyźni, ani że niski status kobiet w dziedzinie społecznej czy kulturalnej jest wyrazem woli Bożej jako kara za grzech.

Ojcowie Kościoła

Św. Ireneusz (140-203 po Chr.), Ojciec greckiego Kościoła, interpretuje opis w Księdze Rodzaju w sposób bardziej zrównoważony. Wini szatana, raczej niż Adama i Ewę. Uważa, że Ewa zawiniła więcej, niż Adam. Jednocześnie wykazuje głębsze zrozumienie kobiet, gdy komentuje o prośbie matki synów Zebedeusza.

Również inny z greckich Ojców, Ignacy, (zm. 110 po Chr.), nie ma uprzedzeń co do kobiet. Tak, upadek spowodowała kobieta, Ewa, lecz przez inną, Marię, przyszło wybawienie. Niestety późniejsi Ojcowie greccy, jak Chryzostom, interpretowali upadek i jego konsekwencje dla kobiet dużo bardziej negatywnie.

Wroga kobietom retoryka ma początek przede wszystkiem u Ojców kościoła rzymskiego. Jednym z najgorszych był Tertulian (155-245 po Chr.). Spójrzcie na to arcydzieło:

(Każda kobieta powinna) stale, jak Ewa, płakać i pokutować, by przez okazanie skruchy tym pełniej zadośćuczynić za to, co przejęła od Ewy, – to jest hańbę pierwszego grzechu i sromotę (która jej przynależy jako przyczynie) zatracenia ludzkości.
“W boleści i smutku rodzisz (dziatki), niewiasto i pod mocą jesteś mężową a on panuje nad tobą”.

A czy nie wiesz, że każda z was jest Ewą? Wyrok Boży na twoją płeć jest w mocy do dziś: tak więc wina też musi być w mocy.

  • Tyś jest wrota diabelskie!
  • Tyś otwarła dostęp do (zabronionego) drzewa!
  • Tyś pierwsza odstąpiła od prawa Bożego!
  • Tyś jest tą, która skusiła (Adama) , którego szatan nie miał odwagi zaatakować!
  • Tak łatwo zniszczyłaś mężczyznę, który jest obrazem Boga!
  • Przez to, na co zasłużyłaś – to jest na śmierć – nawet Syn Boży musiał umrzeć!.

“Czyż myślisz się stroić, zamiast się zadowolić prostym okryciem ze skór?
Tertulian, De Cultu Feminarum, ks. 1, roz.1

Również Św. Hieronim (347-419 po Chr.) wini kobiety za utratę łaski. Kobiety mogą zadośćuczynić za to przewinienie przez rodzenie dzieci lub przez wyrzeczenie się życia seksualnego i pozostanie w dziewictwie.

To samo podejście wykazuje Ambrozjaster (4 wiek po Chr.), którego prace były mylnie przypisywane Św. Ambrożemu. Łączy on w tym samym ustępie wiele uprzedzeń w stosunku do kobiet.

”Kobiety muszą zakrywać głowy, gdyż nie są na obraz Boga. Muszą to czynić jako znak poddania się władzy i dlatego, że przez nie grzech przyszedł na świat. Muszą mieć zakryte głowy w kościele aby okazać cześć biskupowi. Podobnie nie mają prawa przemawiać, gdyż biskup jest wcieleniem Chrystusa. Mają więc zachowywać się wobec biskupa tak, jak przed sądem Chrystusa, jako że biskup jest przedstawicielem Pana. Z powodu grzechu pierworodnego muszą okazać uległość.”
“Jakże można twierdzić, że kobieta jest na obraz Boga, gdy wiadomo, że jest poddana mężczyżnie i nie posiada żadnego autorytetu? Gdyż nie może nauczać ani być świadkiem w sądzie, nie ma praw obywatelskich, ani nie może być sędzią – a więc z pewnością nie może sprawować władzy” Ambrozjaster, O 1-szym liście do Koryntian 14, 34.

Lokalny sobór w Gangra, w Północnej Afryce (325-381po Chr.) potępił kobiety należące do sekty Eustacjusza, które ubierały się po męsku i obcinały włosy, by okazać swoją niezależność od mężów.

Uzależnienie ‘całego gatunku kobiecego’ od mężczyzn jako stała kara za grzech również znajduje się w nauczaniu Św. Chrysostoma.

Potępienie kobiet w średniowieczu

Decretum Gratiani (1140 po Chr.) na którym opierało się prawo kocielne do 1917 roku, przejął osąd Ambrozjastera. który motywował uzależnienie kobiety jej rolą w grzechu pierworodnym.

“Ambroży (=Ambrozjaster) mówi: Kobiety muszą zakrywać głowy, gdyż nie są na obraz Boga. Muszą to czynić jako znak poddania się władzy i dlatego, że przez nie grzech przyszedł na świat. Muszą mieć zakryte głowy w kościele aby okazać cześć biskupowi. Podbnie nie mają prawa przemawiać, gdyż biskup jest wcieleniem Chrystusa. Mają więc zachowywać się wobec biskupa tak, jak przed sądem Chrystusa, jako że biskup jest przedstawicielem Pana. Z powodu grzechu pierworodnego muszą okazać uległość.”Decretum Gratiani Causa 33, zag.5, roz.19

W klasyku skrzywionego teologicznego rozumowania Decretum Gratiani twierdzi nawet, że w Nowym Przymierzu (które jest stanem pełniejszej łaski), kobietom należy się mniej wolności niż w Starym Przymierzu, gdyż teraz muszą ponosić odpowiedzialność za swoją rolę w grzechu pierworodnym! To rozumowanie łączy się ściśle z zakazem święceń dla kobiet! By zrozumieć następujący tekst, należy odróżnić pytania (które stawia ktoś z zewnątrz) i odpowiedzi samego Gracjana.

[Pytanie] “Czy kobieta może wnieść skargę na kapłana?”
[Odpowiedź]:Nie wydaje się to możliwe, gdyż jak mówi papież Fabian, nikt nie może wnieść skargi ani dać świadectwa przeciw kapłanom Pańskim, kto nie ma ani nie może mieć równego im statusu. A więc kobiety, które nie mogą otrzymać kapłaństwa ani nawet diakonatu, z tego też powodu nie mogą wnieść skargi ani dać świadectwa w sądzie przeciwko kapłanom. To wykazują zarówno święte kanony (=prawa kościelne) jak i prawo (=prawo rzymskie i prawo cywilne).
[Pytanie] “Lecz wydaje się, że komuś kto może być sędzią nie można zabronić by wniósł skargę do sądu, a kobiety były sędziami w Starym Przymierzu, jak jest wyrażnie powiedziane w Księdze Sędziów. A więc nie mogą być wykluczone z roli oskarżycieli te, który często odgrywały rolę sędziów, gdy nie zabrania im tego ani słowem Pismo Święte…”
[Odpowiedź} “Nie, gdyż w Starym Przymierzu wiele było dozwolone co dziś [tj. w Nowym Przymierzu] zostało odrzucone przez pełnię łaski. I tak jeśli [w Starym Przymierzu] kobietom pozwalano sądzić lud, dziś, ze względu na grzech, który kobieta sprowadziła na świat, Apostoł ostrzega kobiety by starały się zachowywać skromnie i powściągliwie, były poddane mężczyznom i nosiły welon jako znak poddaństwa. Decretum Gratiani, Causa 2, pytanie 7, princ.

Wielu ówczesnych teologów po prostu zakładało istnienie ‘przekleństwa kobiety’, mające źródło w jej grzechu. Oto cytat z Franciszkanina, Sicardusza z Kremony (1181 po Chr):

“W (Starym) Prawie były dwa przykazania, jedno związane z rodzącą matką, drugie z samym porodem. Gdy idzie o matkę, jeśli urodziła dziecię płci męskiej, miała się wstrzymać od wejścia do Świątyni przez czterdzieści dni, jako że była nieczysta: gdyż płód, poczęty w nieczystości, ponoć ma być nieuformowany przez czterdzieści dni. Lecz gdy urodziła dziecię płci żeńskiej, ten czas podwajał się, gdyż krew z upławów, która jest przy porodzie, jest uważana za nieczystą do tego stopnia, że, jak stwierdza Solinus, owoce schną i trawa więdnie przy jej dotknięciu. Lecz dlaczego czas po urodzeniu dziecięcia płci żeńskiej jest podwojony? Odpowiedź: gdyż na rozwoju płci żeńskiej leży podwójna klątwa. Gdyż ponosi ona grzech Adama i też (karę) ‘w boleściach rodzić będziesz’. A może dlatego, że jak nam przekazuje wiedza medyków, dzieci płci żeńskiej są od chwili poczęcia nieukształtowane dwa razy dłużej niż dzieci płci męskiej”.Mitrale V, roz.11.

Johannes Teutonicus (1215 po Chr.) bez zastrzeżeń przyjmuje to samo stanowisko:

  • “Kobieta nie przynosi Bogu tej samej chwały co mężczyzna, gdyż pierwszy grzech sprowadziła na świat kobieta”. Apparatus, C33, kw. 5, roz. 13, ad v.
  • “Grzech pierworodny nazywa się pierworodnym, gdyż pochodzi od kobiety zanim popełnił go mężczyzna” Apparatus, C. 33, kw. 5, roz. 19, ad v

Guido de Baysio (1296 po Chr,) bezpośrednio łączy wykluczenie kobiet z kapłaństwa z tym, że kobiety są ‘przyczyną potępienia’.

Kobiety nie nadają się do otrzymania święceń, gdyż święcenia są zastrzeżone dla doskonałych członków Kościoła, ponieważ istnieją by przekazywać łaskę innym. Ale kobiety nie są doskonałymi członkami, a są nimi jedynie mężczyźni”.
“Ponaddto, Kobieta była aktywnym powodem potępienia, gdyż od niej pochodzi grzech i przez nią Adam został zwiedziony. Dlatego też nie może ona być pośrednikiem zbawienia, gdyż święcenia kapłańskie przynoszą innym łaskę, a więc zbawienie”.,
Rosarium C. 27, kw. 1, roz. 23

Ten związek pomiędzy zabronieniem kobietom święceń a rolą kobiety w popełnieniu grzechu pierworodnego widzi również Joannes Andreae (1338 po Chr.):

“Co się tyczy święceń dla kobiet…jasnym jest, że sakrament wymaga substancji (res) i znaku (signum)…Lecz płeć niewieścia nie może się oznaczać przewagą, gdyż jest ona w stanie poddania: (1 Tym.2). ‘Nauczać niewieście nie dozwalam, ani panować nad mężem’.
Gdyż źle użyła swojej równości i dlatego przeszła w stan poddania: (Księga Rodzaju 3) ‘pod mocą będziesz mężową’.
A więc kobieta nie może otrzymać znaku sakramentalnego, który daje przewagę”. Novella V, fol. 125v.

Prześladowania kobiet w wiekach późniejszych

Jak wroga kobietom była teologia w czasach poscholastycznych można widzieć w dziele Johna Knoxa (1514-1572 po Chr.) p.t. ‘Pierwszy odgłos trąby’ (The First Blast of the Trumpet). John Knox był po Lutrze i Kalwinie najbardziej znanym teologiem protestanckim w okresie Reformacji. Główną tezą ‘Pierwszego odgłosu trąby’ było to, że sprawowanie władzy przez kobiety sprzeciwia się i prawu naturalnemu i religii. Ten dość długi traktat przestawia dla nas tę wartość, że argumenty Knoxa odzwierciadlają ówczesny stan pojęć wśród katolików jak też i wśród zwolenników Reformacji. Oto jeden przykład:

….”Bóg wydał wyrok słowami: “Będziesz podległa mężowi i on będzie panował nad tobą” (Księga Rodzaju 3:16). Jest to tak jakby Bóg orzekł: “Ponieważ nadużyłaś poprzedniego stanu i ponieważ Twoja wolna wola poddała ludzkość niewoli szatana, teraz sprawię, że będziesz oddana w niewolę mężczyzny. Gdy poprzednio twoje posłuszeństwo byłoby dobrowolne, teraz będzie wymuszone siłą i koniecznością: a ponieważ oszukałaś męża swego, teraz nie będziesz już panią swoich chęci ani woli ani pożądania. Ponieważ nie masz ani mądrości ani rozeznania które by kontrolowały twoje uczucia, będziesz teraz poddana pożądaniom męża twego. On będzie panem i władcą nie tylko twego ciała, lecz również twoich chęci i woli twojej”.Powtarzam, że ten wyrok wygłosił Bóg przeciwko Ewie i jej córkom jak reszta Pisma wyraźnie tego dowodzi. Tak, że kobieta nigdy nie może ośmielić się by rządzić mężczyzną.”

Nienawiść w stosunku do kobiet nie kończyła się na słowach. Rzeczywiste prześladowania które za nimi szły są nie do uwierzenia. By to wykazać, wystarczy wziąć pod uwagę ‘katolicką’ książkę, ‘Młot na czarownice’ (Malleus maleficarum), napisaną przez dwóch teologów, Jakuba Sprengera OP i Heinricha Kramera OP. Książkę tę zaaprobował papież Inocenty VIII w 1484 r. i używano jej przez całe wieki. Przyczyniła się do spalenia na stosie tysięcy niewinnych kobiet. Powyżsi ‘teologowie’, cieszący się ogólnym uznaniem, wielokrotnie cytowani i którym nikt nie zaprzeczał, pisali:

“Czymże innym jest kobieta jak nie wrogiem przyjaźni, nieuniknioną karą, złem koniecznym, naturalną pokusą, pożądaną katastrofą, domowym niebezpieczeństwem, rozkosznym szkodnikiem, złem natury przestawionym w barwnych kolorach.”
“Należy zauważyć, że w uformowaniu pierwszej kobiety był defekt, gdyż powstała ze skrzywionego żebra, a więc z żebra z piersi, które jest poniekąd skrzywione w kierunku odwrotnym od mężczyzny.W wyniku tego defektu jest nieudanym stworzeniem, a więc jest pełna oszustwa”.
“(Gdy Ewa odpowiedziała wężowi) wykazała tym, że wątpi i mało ufa słowu Bożemu. Wszystko to widać z etymologii słowa; gdyż Femina (po łacinie ‘kobieta) pochodzi z Fe (= wiara) i Minus (= mniej), gdyż jest zawsze słabsza w utrzymaniu i zachowaniu wiary”.
Malleus maleficarum str. 43. Ta jadowita nienawiść do kobiet ciągnie się strona po stronie.

Nie można zaprzeczyć, że wiele z tego co znajdujemy w podręcznikach teologicznych i w zwyczajnej, “tradycyjnej” interpretacji Pisma Świętego przeciwko kobietom, jest dziedzictwem tego rodzaju teologii.

Wniosek

Faktem jest, że wielu Ojców Kościoła, teologów i przywódców kościelnych było zdania, że kobiety nie mogą otrzymać święceń kapłańskich.
Niezaprzeczalnie te opinie opierały się między innymi na przesądach, według których każda kobieta w jakiś sposób ponosi odpowiedzialn
ość za grzech Ewy.
Jasne jest, że te uprzedzenia uczyniły bezwartościowym ich osąd o możności otrzymania święceń przez kobiety.


Wijngaards Institute for Catholic ResearchThis website is maintained by the Wijngaards Institute for Catholic Research.

The Institute is known for issuing academic reports and statements on relevant issues in the Church. These have included scholars’ declarations on the need of collegiality in the exercise of church authority, on the ethics of using contraceptives in marriage and the urgency of re-instating the sacramental diaconate of women.

Visit also our websites:Women Deacons, The Body is Sacred and Mystery and Beyond.

You are welcome to use our material. However: maintaining this site costs money. We are a Charity and work mainly with volunteers, but we find it difficult to pay our overheads.


Visitors to our website since January 2014.
Pop-up names are online now.

The number is indicative, but incomplete. For full details click on cross icon at bottom right.


Please, support our campaign
for women priests

Join our Women Priests’ Mailing List
for occasional newsletters:

Email:
Name:
Surname:
City:
Country:
 
An email will be immediately sent to you
requesting your confirmation.


 

Cytując ten dokument proszę podać jako źródło www.womenpriests.org!